Αρσενικά ουσιαστικά προπαροξύτονα σε -ος

Τα προπαροξύτονα αρσενικά ουσιαστικά σε -ος είναι εκείνα που τονίζονται στην προπαραλήγουσα συλλαβή (την τρίτη από το τέλος, π.χ. ο άνθρωπος, ο δάσκαλος)

Ας θυμηθούμε:

·         Πώς λέγεται κάθε συλλαβή μιας πρότασης:

Τελευταία συλλαβή =                                λήγουσα

Προτελευταία συλλαβή =                παραλήγουσα

Τρίτη συλλαβή από το τέλος = προπαραλήγουσα

·         Πώς λέγεται η λέξη ανάλογα με το πού παίρνει τον τόνο της:

Τονίζεται στη λήγουσα =                                            οξύτονη

Τονίζεται στην παραλήγουσα =                                παροξύτονη

Τονίζεται στην τρίτη συλλαβή από το τέλος= προπαροξύτονη......

 

Νερό = οξύτονη λέξη (τονίζεται στη λήγουσα    νε- ρό )

Ήλιος= παροξύτονη λέξη  (τονίζεται στην παραλήγουσα     ή-λιος)

Θάλασσα = προπαροξύτονη λέξη (τονίζεται στην προπαραλήγουσα  θά-λασ-σα)

Κλίση αρσενικών παροξύτονων ουσιαστικών σε –ος

Δηλαδή θα δούμε πώς κλίνονται αρσενικά ουσιαστικά που τονίζονται στην τρίτη συλλαβή από τέλος (προπαραλήγουσα) και τελειώνουν σε –ος

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!

Ο τόνος φεύγει από τη θέση του και κατεβαίνει μια θέση στη:

Γενική ενικού

Γενική πληθυντικού

Αιτιατική πληθυντικού

Στις άλλες πτώσεις μένει στη θέση του.

	ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ	ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ον.	Ο άνθρωπος	Οι άνθρωποι
Γεν.	Του ανθρώπου	Των ανθρώπων
Αιτ.	Τον άνθρωπο	Τους ανθρώπους
Κλητ.	-         άνθρωπε	-         άνθρωποι

«Στον προφορικό λόγο πολλές φορές δεν κατεβάζουμε τον τόνο, όταν μιλάμε με φίλους και συγγενείς μας. Αυτό μπορεί να γίνει και στον γραπτό λόγο, όταν γράφουμε απλά σε ένα δικό μας πρόσωπο και όχι με επίσημο ύφος. Εμείς θα ακολουθούμε τον κανόνα!!!!

 

Στις σύνθετες λέξεις ο τόνος δεν κατεβαίνει,

παραμένει στην προπαραλήγουσα!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

	ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ	ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ον.	Ο ανθόκηπος	Οι ανθόκηποι
Γεν.	Του ανθόκηπου	Των ανθόκηπων
Αιτ.	Τον ανθόκηπο	Τους ανθόκηπους
Κλητ.	-         ανθόκηπε	-         ανθόκηποι

 

Περισσότερες πληροφορίες:

«Υπάρχουν και σύνθετες λέξεις που κατεβάζουν τον τόνο όπως:
 ο κατάλογος – του καταλόγου,      ο υπάλληλος- του υπαλλήλου,   ο απόστολος- του αποστόλου

«Τα βαφτιστικά ονόματά μας που είναι προπαροξύτονα αρσενικά δεν κατεβάζουν τόνο

Ο Χαράλαμπος – του Χαράλαμπου,      Ο Θεόδωρος – του Θεόδωρου

Ο Νικόλαος – του Νικόλαου

«Τα ονόματα των αρχαίων και των Αγίων κατεβάζουν τον τόνο στη Γενική Ενικού και Πληθυντικού και στην Αιτιατική Πληθυντικού

Ο Άγιος Νικόλαος – του Αγίου Νικολάου

ΑΣΚΗΣΗ: Σχηματίζω φράσεις, βάζοντας το πρώτο ουσιαστικό στην ονομαστική (όπως είναι) και το δεύτερο στη γενική ενικού ή πληθυντικού 

Ο φόβος – ο κίνδυνος = ο φόβος του κινδύνου

Το σφύριγμα – ο άνεμος=

Η απόφαση – ο δήμαρχος=

Ο λόγος – ο πρόεδρος=

Το χτίσιμο – ο μαντρότοιχος=

Οι πέτρες  - ο δρόμος=

Το τέλος – ο πόλεμος=

Ο μισθός – ο υπάλληλος=

Η τσάντα – ο Νικόλαος=

Το χρώμα – ο ουρανός=

Οι τριανταφυλλιές- ο ανθόκηπος=

Οι φωνές – ο φίλαθλος=

Τα κέρδη – ο έμπορος=

 Υλικό Γραμματικής

 Εκπαιδευτικού Υλικού - ΠΣΔ. [1, 2]